ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ರಾಜಕೀಯ ನೆರಳುಗಳು - 01

 

The Voice of Hind Rajab

ಬರ್ಲಿನ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ವಿವಾದ:

ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಬರ್ಲಿನ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗಗಳ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು (jury) ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ 2026ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರೊಬ್ಬರು ಜ್ಯೂರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಹಿರಿಯ ಜರ್ಮನ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿಮ್ ವೆಂಡರ್ಸ್ (Wim Wenders) ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು – “ಬರ್ಲಿನ್‌ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಜರ್ಮನ್‌ ಸರ್ಕಾರವು ಇರಾನ್‌ (Iran) ಹಾಗೂ ಉಕ್ರೇನ್‌ (Ukraine) ದೇಶಗಳಲ್ಲಾದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ ತೋರಿಸಿದಷ್ಟು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್‌ ನರಹತ್ಯೆಗೆ ತೋರಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನು?”

ಜಾಗತಿಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ Alice in the Cities, Kings of the Road, Paris Texas, Wings of Desire, Perfect Days ಮುಂತಾದ ಪ್ರಭಾವೀ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಮ್ ವೆಂಡರ್ಸ್‌ (Wim Wenders) ಅವರ ಉತ್ತರ ಸಿನಿಮಾ ಜಗತ್ತಿಗೇ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿತು: “ನಾವು ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯಬೇಕು. ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ನಾವು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ ರಾಜಕೀಯ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ನಾವು ಜನರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ಕೆಲಸವನ್ನಲ್ಲ.”

ಜ್ಯೂರಿ ಸದಸ್ಯೆಯಾದ ಹಿರಿಯ ಪೋಲಿಷ್‌ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಇವಾ ಪುಸ್ಕ್ಝಿನ್ಸ್ಕ (Ewa Puszczyńska) ಅವರು ವೆಂಡರ್ಸ್‌ ಅವರನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿ, “ಸಿನಿಮಾ ಎಂಬುದು ಮಾನವೀಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅನುಭೂತಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬಳಸುವ ಮಾಧ್ಯಮ – ಆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ರಾಜಕೀಯವಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಸುಮಾರು ೮೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು “ನಾವು ವಿಮ್ ವೆಂಡರ್ಸ್ (Wim Wenders) ಅವರ ಈ ನಿಲುವನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಒಂದು ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್‌ (Palestine) ನಲ್ಲಿ ಅಪಹರಣಗೊಂಡು ಸಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ತುನೀಷಿಯಾ (Tunisia) ದೇಶದ Voice of Hind Rajab ಎಂಬ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಾಗ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಕೌಥರ್ ಬೆನ್ ಹನಿಯಾ (Kaouther Ben Hania) ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್ ಬರ್ಲಿನ್‌ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿನಿಮಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ (social media) ಚರ್ಚೆಗಳು‌ ಹರಿದಾಡುತ್ತವೆ.

ಈ ಗೊಂದಲ ಯಾಕೆ?:

ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏನೆಂದರೆ – ಯಾವುದು ರಾಜಕೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದು.

ರಾಜಕೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ – ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು

ವಿಮ್ ವೆಂಡರ್ಸ್ (Wim Wenders) ಅವರ ಹಳೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:

ವಿಮ್ ವೆಂಡರ್ಸ್ (Wim Wenders) ಅವರು 1988ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ತಮ್ಮ The Logic of Images: Essays and Conversations ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ – “ಎಲ್ಲಾ ಸಿನಿಮಾಗಳೂ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿವೆ. ರಾಜಕೀಯವಲ್ಲವೆಂದು ನಟಿಸುವ ‘ಮನರಂಜನಾ ಸಿನಿಮಾಗಳು’ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಫ್ರೇಮ್‌ನಲ್ಲೂ ಅವು ‘ಎಲ್ಲವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸರಿಯಾಗಿದೆ’ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ವರ್ತಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ (Status Quo) ನಿರಂತರವಾದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಾಗಿವೆ.”

ವಿಮ್ ವೆಂಡರ್ಸ್ (Wim Wenders) ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಯಾಕೆ ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂಬುದು ಬೇರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಜೀನ್-ಲೂಯಿಸ್ ಕೊಮೊಲ್ಲಿ (Jean-Louis Comolli) ಮತ್ತು ಜೀನ್ ನಾರ್ಬೋನಿ (Jean Narboni) ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:

ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕೈಯರ್ಸ್ ದು ಸಿನೆಮಾ (Cahiers du cinéma) ಎಂಬ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಪತ್ರಿಕೆ ಹೊರಬರುತ್ತಿತ್ತು. 1969ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸಂಪಾದಕರಾದ ಜೀನ್-ಲೂಯಿಸ್ ಕೊಮೊಲ್ಲಿ (Jean-Louis Comolli) ಮತ್ತು ಜೀನ್ ನಾರ್ಬೋನಿ (Jean Narboni) ಅವರು ತಮ್ಮ Cinéma/idéologie/critique ಎಂಬ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದು ಹೀಗಿದೆ – “ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ (ಅಥವಾ ಅದರೊಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ) ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳು ರಾಜಕೀಯವಾಗುತ್ತವೆ.”

ಅಂದರೆ, “ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಳಗಿನಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ” ಮತ್ತು “ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೊಳಗೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ” – ಈ ಎರಡೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸತ್ಯ.

ಕೊಮೊಲ್ಲಿ (Comolli) ಹಾಗೂ ನಾರ್ಬೋನಿ (Narboni) ಜರ್ಮನಿಯ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ನಾಟಕಕಾರ, ಕವಿ ಮತ್ತು ರಂಗ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬರ್ಟೋಲ್ಟ್ ಬ್ರೆಕ್ಟ್ (Bertolt Brecht) ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಭಾಷೆ / ರೂಪ / ನಿರೂಪಣೆ ನಿಜ ಜೀವನವನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಬಿಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೋ, ಅಷ್ಟೇ ಗಾಢವಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸಿನಿಮೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಅಡಗಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದರು.

ಕೊಮೊಲಿ (Comolli) ಹಾಗೂ ನಾರ್ಬೋನಿ (Narboni) ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವಿಂಗಡನೆ:

ಇಂತಹ ನಿಲುವಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೊಮೊಲಿ (Comolli) ಹಾಗೂ ನಾರ್ಬೋನಿ (Narboni) ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಏಳು ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು:

1. ಪ್ರಬಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು – ಇವು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆಯೂ ಪ್ರಬಲ ಸಿದ್ಧಾಂತದ್ದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಸ್ಥಾಪಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.
2. ಪ್ರಬಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು – ಇವು ಬಳಸುವ ನಿರೂಪಣೆ/ಭಾಷೆ ಪ್ರಬಲ ಸಿದ್ಧಾಂತದ್ದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಬೇರೆಯೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
3. ರಾಜಕೀಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ, ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ರೂಪ/ನಿರೂಪಣೆ/ಭಾಷೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು.
4. ಪ್ರಬಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ, ಆದರೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೂಪ/ನಿರೂಪಣೆ/ಭಾಷೆ ಹೊಂದಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು.
5. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕಾಣುವ, ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು. ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಆಂತರಿಕ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಬಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
6. ಪ್ರಬಲ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಚಿತ್ರಣ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು/ಸಿನಿಮೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು. ಇವುಗಳ ವಿಷಯ ಪ್ರಬಲ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿಯೂ ಇರಬಹುದು.
7. ಪ್ರಬಲ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ (ರೂಪ ಮತ್ತು ವಿಷಯ) ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು.

ಥಿಯೋಡರ್ ಅಡೋರ್ನೋ (Theodor Adorno) ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಕ್‌ಹೈಮರ್ (Max Horkheimer) ಅವರ "ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉದ್ಯಮ":

ನಾವು ಗಮನಿಸಿದಂತೆ, ಈ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಆಧಾರವು ಪ್ರಬಲ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಬಲವಲ್ಲದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ನಡುವಿನ dialectical ತಿಕ್ಕಾಟದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಿನಿಮಾಗಳೂ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿವೆ ಎಂದರೆ – ಎಲ್ಲಾ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲೂ ಈ ತಿಕ್ಕಾಟ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಜರ್ಮನಿಯ ಚಿಂತಕರಾದ ಥಿಯೋಡರ್ ಅಡೋರ್ನೋ (Theodor Adorno) ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಕ್‌ಹೈಮರ್ (Max Horkheimer) ಈ ತಿಕ್ಕಾಟದ ಇನ್ನೊಂದು ಆಯಾಮವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕಲೆ ಮೊದಲು ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಹಜವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಬರುತ್ತಿತ್ತು, ಸಮಾಜದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಒಂದು profit-oriented ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ.

ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಈ "ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉದ್ಯಮ" ಜನರ ಯೋಚನೆಯನ್ನೇ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ದಿನವಿಡೀ ದುಡಿದ ಜನರು ಮನರಂಜನೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಮರುದಿನ ಮತ್ತೆ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದುಡಿಯಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. “ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಾಕೆ ಹೀಗಿದೆ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರಿದು, ಅಡೋರ್ನೋ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಕ್‌ಹೈಮರ್ (Adorno and Horkheimer) ರಾಜಕೀಯ ಕಲೆಯ ಪ್ರಣಾಲಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ – ರಾಜಕೀಯ ಕಲೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ʼಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉದ್ಯಮದʼ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದು.

ಕೊಮೊಲಿ ಹಾಗೂ ನಾರ್ಬೋನಿ (Comolli and Narboni) ಮಾಡಿರುವ ವರ್ಗೀಕರಣವೂ ಇದೇ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಈವಾ ಮಜಿಯರ್ಸ್ಕಾ (Ewa Mazierska) ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:

ಕೊಮೊಲಿ ಹಾಗೂ ನಾರ್ಬೋನಿ (Comolli and Narboni) ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಸವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿಂಗಡನೆಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಜಟಿಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನಿಸಿದರೆ, ನಾವು ಪೊಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ (Poland) ಸಿನಿಮಾ ಚಿಂತಕಿ ಈವಾ ಮಝಿಯರ್ಸ್ಕಾ (Ewa Mazierska) ನೀಡಿರುವ ಸರಳ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಅನುಸರಣಾತ್ಮಕ (Conformist) ಅಥವಾ ವಿರೋಧಾತ್ಮಕ (Oppositional) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ (Marked) ಅಥವಾ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡದ (Unmarked) ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.

·        ಅನುಸರಣಾತ್ಮಕ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಇರುವ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.

·        ವಿರೋಧಾತ್ಮಕ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತವೆ.

· ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಿನಿಮಾಗಳು ತಾವು ಪೂಜಿಸುವ ‘ದೇವರನ್ನು’ ವೀಕ್ಷಕರ ಮುಂದೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

·     ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡದ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಅದನ್ನು ನಮ್ಮಿಂದ ಮರೆಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಂದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಉಲ್ಲೇಖ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ....

ಭಾಗ ೦೨